De geschiedenis van V. en A.V. Pax

De voetbal en athletiek vereniging Pax (zo luidt de officiële naam) is om precies te zijn op zaterdagavond 9 juni 1928 opgericht. De naam die de club eerst kreeg was Hercules. Het eerste terrein was een weiland gelegen aan de Ruurloseweg (zo’n 3 a 4 kilometer buiten het dorp) met daarbij gelegen het café ‘De Zandheuvel’. Op zondag 26 augustus 1928 werd het terrein feestelijk geopend.

Toen Hercules zich in 1929 wilde inschrijving voor competitie, diende de naam van de club te worden gewijzigd. Voorkeuren als Hengelo, HVV en DOS kregen geen goedkeuring bij de bond. Toen kwam Paul Pleunis, secretaris en schoenlapper, met het idee om de naam van een soort schoencrème te gebruiken. En die schoenpoets heette: ‘Pax’.

Pax begon zijn eerste competitie in de 3de Klasse GVB. Bijna was er voor Pax in het eerste seizoen al succes, maar het bleef bij een tweede plaats. In de jaren daarna wist Pax langzaam op te klimmen naar de 1ste Klasse GVB. In het laatste seizoen voor de oorlog (1943/1944) promoveerde Pax zelfs naar de 4de Klasse NVB (later KNVB). Het seizoen daarna werd overschaduwd door de oorlog en er was dus geen voetbal.

De overgang naar volwassenheid verliep voor Pax dus in een tijd van wederopbouw en herstel. Pax trok naar een nieuwe locatie aan de Kastanjelaan. Dit alles gebeurde in het jaar 1946. Na de bevrijdingscompetitie van 1945/1946, vervolgde Pax zijn competitie avontuur in de 4de Klasse KNVB. Vier jaar hield Pax 1 het vol in die klasse, waarna het degradeerde naar de Eerste Klasse GVB. Pas in het seizoen 1965/1966 wist het eerste van Pax weer terug te keren in de 4de Klasse KNVB. Daarvoor zat Pax er een aantal jaren dichtbij, maar elke keer mocht het niet zo zijn.

In datzelfde jaar, 1966, verhuisd Pax voor de laatste maal. ’t Elderink is de naam van het nieuwe sportpark. En daar werd historie geschreven. Voornamelijk in de jaren van 1979 tot en met 1988 bracht Pax een opmerkelijke opmars tot stand. Van de onderafdeling kwam Pax, mede door spelers als Henry Golstein, Gerrit Reussink, Gerard Kaak, Frans-Jozef van Uum en vele anderen, in de 1ste Klasse KNVB. Zeven seizoenen achtereen eindigde Pax als eerste of tweede in de competitie. Een ware prestatie! Pax werd een begrip in de Achterhoek.

Maar Pax kende met zijn eerste elftal ook minder goede tijden. Nadat Pax een decennium goed had meegedraaid in de 1ste Klasse KNVB en zelfs in het seizoen 1992/1993 erg dicht bij promotie naar de Hoofdklasse was, kwam er in het seizoen 1997/1998 na hele lange tijd weer een degradatie. Een paar seizoen later (seizoen 2000/2001) kwam daar ook nog eens de degradatie naar de Derde Klasse bij. Maar dit alles was geen schande na jaren van voetbal op hoog niveau!

Een ander noemenswaardig onderwerp uit de historie van Pax is de Pax Praat. In 1968 ontstond het idee een wekelijks clubblad uit te brengen. Pax Praat was in de Achterhoek, op voetbalgebied, een trendsetter en werd alom geprezen. Ondertussen bestaat het blad al weer 38 jaar met in totaal zo’n 1250 uitgaven!

Het 75-jarig jubileum was het laatste hoogtepunt uit de historie van Pax. Evenals alle andere jubilea in de historie van Pax, was het ook dit maal weer groot feest. Ook het eerste elftal deed een duit in het zakje, door kampioen te worden van de Derde Klasse.

Het seizoen na het jubileum eindigde met de terugkeer naar de 3e Klasse. Onder leiding van trainer Jos Heutinck werd begonnen met de opbouw van een verjongd elftal. Het derde seizoen (2006-2007) in de 3e Klasse werd afgesloten met het kampioenschap. Tevens wist ook Pax 2 door het winnen van de nacompetitie promotie te bewerkstelligen. Tussendoor werd in mei 2007 met een feestelijke heropening de renovatie van de kleedkamers en renovatie/uitbreiding van de kantine uitbundig gevierd.

Zowel Pax 1 als Pax 2 wisten zich in het seizoen 2007-2008 op het bereikte niveau te handhaven. Het seizoen werd 7 juni 2008 om 24.00 uur afgesloten met een daverend vuurwerk waarbij vele vrijwilligers aanwezig waren: de V. en A.V. Pax is dan 80 jaar jong!